Jordaan to dzielnica w centrum Amsterdamu, dawniej robotnicza, dziś pełna galerii, małych sklepów i kawiarni. Znajdziesz tu wąskie kanały, ukryte dziedzińce hofjes, targi i kamienne tablice na fasadach. Poniżej opisuję, co zobaczyć, jak ułożyć spacer i na co patrzeć po drodze.
Co zobaczyć w dzielnicy Jordaan?
Najważniejsze w Jordaanie są kanały, ukryte dziedzińce, targi i kamienne tablice na fasadach. Dzielnica jest niewielka, więc zwiedzanie da się zrobić pieszo, bez planowania tras na mapie. Ulice mają nazwy drzew i kwiatów, co wiąże się z najczęściej przytaczaną teorią o pochodzeniu nazwy, od francuskiego słowa jardin, czyli ogród.
Dobrym punktem wyjścia jest spacer wzdłuż kanałów, a potem skręt w wąskie uliczki między nimi. Po drodze trafisz na galerie sztuki nowoczesnej i sklepy z drobnymi rzeczami. Dzielnica obejmuje też handlowe ulice Haarlemmerbuurt oraz spokojne Westelijke Eilanden, czyli Zachodnie Wyspy, dlatego warto na nią przeznaczyć więcej czasu. Na szerszy plan miasta zajrzyj do atrakcji Amsterdamu, a tutaj skup się na samej dzielnicy.
Granice dzielnicy i główne kanały
Jordaan jest częścią dzielnicy Centrum, czyli Amsterdam-Centrum. Ma wyraźne granice wyznaczone przez kanały, które ułatwiają orientację. Leży w obrębie półkola centrum miasta, którego promień wynosi około 2 km.
| Strona | Granica |
|---|---|
| Zachód | Singelgracht i dzielnica Frederik Hendrikbuurt |
| Wschód | Prinsengracht |
| Północ | Brouwersgracht |
| Południe | Leidsegracht |
Główną arterią jest Rozengracht. Dawniej był to kanał, ale w XIX wieku został zasypany wraz z pięcioma innymi kanałami tej części miasta. Warto przejść wzdłuż obu kanałów granicznych, bo wyznaczają one rytm spaceru po dzielnicy. Rembrandt spędził ostatnie lata życia przy Rozengracht, a pochowano go w kościele Westerkerk, na rogu Rozengracht i Prinsengracht, tuż za granicą dzielnicy.
Hofjes: ukryte dziedzińce
Jordaan ma dużą liczbę hofjes, czyli wewnętrznych dziedzińców otoczonych domami. Bogaci mieszczanie budowali je jako rodzaj jałmużny dla starszych kobiet. Jeszcze w latach 70. XX wieku większość z nich była w bardzo złym stanie, podobnie jak reszta dzielnicy. Później wiele odrestaurowano, a dziś mieszkają tu głównie artyści, studenci i część seniorów.
Latem niektóre dziedzińce otwiera się w niedziele na darmowe koncerty, znane jako hofjesconcerten. To dobra okazja, żeby zobaczyć wnętrze, które na co dzień jest niedostępne. Wejście na dziedziniec wymaga jednak szacunku dla mieszkańców, bo to prywatne domy z ogrodami. Jeśli interesują cię podobne założenia, zajrzyj też na Begijnhof, który leży w centrum miasta.
Kamienne tablice na fasadach
Wiele domów w Jordaanie ma na fasadzie kamienną tablicę. Przedstawia zawód albo herb rodziny mieszkającej w środku. Rzeźnik miał świnię, a krawiec nożyce, wykute w kamieniu nad wejściem.
Pierwsze takie tablice powstały w XVI wieku. Mieszczanie mieli wtedy zastąpić wielkie drewniane szczyty, które blokowały ruch w wąskich uliczkach. Patrząc w górę podczas spaceru, łatwo zauważyć, że tablice są bardzo zróżnicowane. Każda z nich to mały ślad dawnego rzemiosła, które kiedyś było widoczne na ulicy. To jedna z najprostszych rzeczy do wypatrzenia w dzielnicy bez wchodzenia do żadnego budynku.
Targi i galerie
Targi w Jordaanie odbywają się regularnie. Największy z nich to Noordermarkt, a przy Westerstraat działa targ tekstyliów znany jako Lapjesmarkt. Jest też targ przy Lindengracht. Dni i godziny targów mogą się zmieniać, dlatego przed wyjściem sprawdź dni i godziny targu Noordermarkt na oficjalnej stronie miasta.
Galerie w dzielnicy skupiają się głównie na sztuce nowoczesnej. Między nimi znajdziesz sklepy specjalistyczne i restauracje. Spacer po Westerstraat dobrze łączy oglądanie wystaw z jedzeniem na miejscu. Plac Noordermarkt ma też znaczenie historyczne, bo w lutym 1941 roku zaczął się tu strajk.
Historia: od Nowego Dzieła do dzisiaj
Budowę Jordaanu rozpoczęto w 1612 roku, a dzielnica nosiła wtedy nazwę Het Nieuwe Werck, czyli Nowe Dzieło. Ulice i kanały poprowadzono według dawnych rowów i ścieżek, dlatego ustawienie dzielnicy różni się od reszty miasta.
Dzielnica miała długą tradycję lewicową i burzliwą historię. Poważne zamieszki wybuchały w latach 1835, 1886, 1917 i 1934. Strajk z lutego 1941 roku zaczął się od zebrań na placu Noordermarkt. W XX wieku Jordaan tętnił muzyką. Kilku popularnych muzyków ma dziś pomniki na rogu Prinsengracht i Elandsgracht, a śpiewak Willy Alberti jest upamiętniony tablicą w Westerkerk. Festiwal Jordaanfestival, poświęcony tej tradycji muzycznej, odbywa się co roku.
Dom Anny Frank tuż za granicą
Na skraju dzielnicy, tuż za nią, po wschodniej stronie Prinsengracht, leży Dom Anny Frank. Muzeum mieści się pod adresem Prinsengracht 263 do 267, w XVII-wiecznym domu kanałowym. W tylnej części budynku ukrywała się podczas II wojny światowej rodzina Franków wraz z czterema innymi osobami.

Muzeum otwarto 3 maja 1960 roku. Pamiętnik Anny Frank ukazał się w 1947 roku w języku niderlandzkim. Muzeum cieszy się dużym zainteresowaniem, dlatego warto zaplanować wizytę wcześniej. Sposób kupowania biletów może się zmieniać, więc przed zakupem sprawdź zasady zakupu biletów na oficjalnej stronie muzeum. Pobliski Westerkerk łatwo połączyć z wizytą, bo leży tuż obok.
Jak zmieniła się dzielnica?
Jordaan był kiedyś dzielnicą robotniczą, a dziś należy do najdroższych i najbardziej ekskluzywnych miejsc w Holandii. Od lat 60. XX wieku wielu dawnych mieszkańców przeprowadziło się na przedmieścia, głównie do Almere i Purmerend, gdzie mieszkania były tańsze. Na ich miejsce przyszli artyści, studenci i nowi mieszkańcy.
Dziś dzielnica słynie z drogich, eleganckich kamienic i licznych galerii. Nadal zachowuje część dawnego klimatu w wąskich uliczkach i na targach. Zmieniły się też hofjes, które przeszły od zniszczenia do odnowy. Po zakończeniu spaceru po Jordaanie można pójść w stronę zielonych terenów, na przykład do Vondelparku, który leży w dzielnicy Zuid.
Od czego zacząć planowanie wizyty w Jordaanie?
Zacznij od wyboru dnia. Jeśli chcesz zobaczyć targi, sprawdź ich dni i godziny przed wyjazdem. Jeśli zależy ci na wejściu do Domu Anny Frank, kup bilet z wyprzedzeniem, bo miejsca bywają zajęte. Jeśli chcesz trafić na hofjesconcerten, sprawdź, czy latem w danym dniu odbywa się koncert.
Dobrze zaplanuj trasę. Zacznij od północy przy Brouwersgracht, przejdź przez wąskie uliczki i zakończ przy Prinsengracht, gdzie zobaczysz kamienne tablice i pomniki muzyków. Trasę można przejść spokojnie, z przerwami na kawę i zwiedzanie galerii.
Link partnerski Amsterdam: noclegi. Sprawdź ceny noclegów
Najkrótsze odpowiedzi
Czy Jordaan jest dobry na spacer bez planu?
Tak, dzielnica jest niewielka i łatwo się w niej orientować dzięki kanałom. Dobrze jednak znać jej granice, żeby nie przegapić hofjes i targów.
Czy w Jordaanie są hofjes, które można zobaczyć?
Tak, dzielnica ma ich sporo. Część z nich otwiera się na koncerty latem, a reszta pozostaje prywatna, więc zachowuj ciszę i szacunek.
Czy do Domu Anny Frank można wejść bez biletu?
Nie, wejście wymaga biletu. Zasady zakupu mogą się zmieniać, dlatego sprawdź je na oficjalnej stronie muzeum przed wyjazdem.
Dlaczego kamienne tablice są na fasadach?
Pierwsze powstały w XVI wieku, gdy mieszczanie mieli zastąpić wielkie drewniane szczyty blokujące wąskie uliczki. Tablice pokazywały zawód albo herb rodziny.
Gdzie w Jordaanie warto zajrzeć na targ?
Najbardziej znany jest targ na Noordermarkt, a przy Westerstraat działa targ tekstyliów. Godziny targów sprawdź przed wyjściem.
