Begijnhof to jeden z najstarszych dziedzińców w Amsterdamie, ukryty za kanałami w samym centrum miasta. Poniżej znajdziesz, jak tam dotrzeć, jak wygląda historia tego miejsca, czym jest najstarszy drewniany dom w mieście i co warto zaplanować przed wizytą.
Gdzie leży Begijnhof i jak tam dotrzeć?
Begijnhof leży w centrum Amsterdamu, w obrębie kanału Singel, czyli najbardziej wewnętrznego z pierścieni kanałów tworzących okrągły układ miasta. Jest to jedyny wewnętrzny dziedziniec w Amsterdamie założony w średniowieczu. Teren leży na średniowiecznym poziomie ulicy, o metr niżej niż reszta dawnego centrum, więc wchodzi się do niego jakby w inne miejsce.

Pierwotnie dziedziniec otaczała woda. Jedyne wejście prowadziło z Begijnensteeg, przez most nad kanałem Begijnensloot. Wejście od strony Spui pojawiło się dopiero w XIX wieku, dziś to ono jest często wybierane przez zwiedzających.
Dziedziniec jest częścią centrum, które pozostaje dobrze skomunikowane. Dzielnica Jordaan, dawna dzielnica robotnicza, dziś pełna galerii i małych sklepów, leży w tej samej części centrum, więc oba miejsca łatwo połączyć w jeden spacer. Więcej miejsc w mieście opisuje przewodnik po atrakcjach Amsterdamu. Aktualne godziny otwarcia dziedzińca znajdziesz na oficjalnej stronie obiektu, dlatego warto je sprawdzić przed wyjściem.
Jak wyglądała historia dziedzińca?
Nie wiadomo dokładnie, kiedy powstał Begijnhof. Wiadomo jednak, że w 1346 roku beginki nadal mieszkały w jednym domu, a dziedziniec po raz pierwszy wspomniano dopiero w 1389 roku. Najprawdopodobniej wzrost znaczenia religijnego miasta, po wydarzeniu eucharystycznym z 1345 roku, przyczynił się do rozwoju tego miejsca.
Najważniejsze daty w skrócie:
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1346 | Beginki mieszkają w jednym domu, nazwanym beghynhuys |
| 1389 | Pierwsza wzmianka o dziedzińcu |
| 1574 | Powstaje brama Begijnesloot z kamieniem z wizerunkiem świętej Urszuli |
| 1578 | Zmiana rządów w mieście, Begijnhof pozostaje katolicką instytucją |
| 1671 | Powstaje tajny kościół św. Jana i Urszuli |
| 1908 | Kościół przyjmuje nazwę Cudownego Kościoła |
Dziedziniec przez wieki zmieniał się, ale zachował swój układ z czasów, gdy otaczała go woda.
Kim były beginki i jak żyły?
Beginki prowadziły życie zbliżone do klasztornego, ale miały więcej swobody niż zakonnice. Składały ślub czystości i uważały się za zobowiązane do codziennego uczestniczenia we mszy świętej oraz do odmawiania ustalonych modlitw.
Mogły jednak w każdej chwili opuścić dziedziniec, na przykład żeby wyjść za mąż. Begijnhof nie powstał z fundacji prywatnych osób, jak większość amsterdamskich dziedzińców, które ufundowali bogaci kupcy. To jeden z powodów, dla których jego historia wygląda inaczej.
Warto pamiętać, że dziś to nadal teren prywatnych domów. Zachowanie ciszy, zwłaszcza wieczorem i rano, pokazuje szacunek dla osób, które tu mieszkają.
Jak wyglądają domy i bramy?
Budynki na dziedzińcu to wysokie kamienice w stylu typowym dla Amsterdamu. Jest ich 47, każda ma własny wygląd. Nie tworzą ciągłych rzędów, jak na większości dziedzińców. Fasady pochodzą głównie z XVII i XVIII wieku, ale same budynki są zwykle starsze. Osiemnaście z nich ma nadal gotyckie drewniane konstrukcje.
Dziedziniec ma kilka ciekawych elementów. Brama Begijnesloot z 1574 roku została odrestaurowana w 1907 roku i ma kamień szczytowy z wizerunkiem świętej Urszuli, patronki amsterdamskich beginek. Brama od strony Spui, z około 1725 roku, została w XIX wieku zastąpiona obecnym budynkiem bramnym. Na dziedzińcu jest też sporo kamieni szczytowych, a część ma wyraźnie katolicki charakter.
Dla osób fotografujących warto zwrócić uwagę na detale fasad, bo każdy dom ma inną bryłę i inne zdobienia.
Czy najstarszy drewniany dom w Amsterdamie jest tutaj?
Tak, na dziedzińcu stoi Het Houten Huys, czyli Drewniany Dom, pod numerem 34. Powstał około 1420 roku i jest najstarszym drewnianym domem w Amsterdamie. Odnowiony budynek jest znany jako jeden z dwóch drewnianych domów zachowanych w centrum miasta. Drugi to Zeedijk 1.
Dom przetrwał pożary, które w 1421 i 1452 roku strawiły miasto. Z tego okresu zachowało się niewiele drewnianych budynków, dlatego ten jest tak cenny. Na dziedzińcu są dwie białkownie, po jednej z każdej strony kaplicy. Zobaczenie tego domu to główny punkt wizyty, dlatego warto zaplanować dla niego kilka minut dłużej.
Jak reformacja wpłynęła na dziedziniec?
Po przejęciu władzy w mieście przez kalwinistów w 1578 roku Begijnhof był jedyną katolicką instytucją, która mogła dalej działać. Powodem było to, że domy należały do samych beginek, a nie do miasta. Kaplica została zamknięta i stała pusta przez około 30 lat. Potem przekazano ją angielskim prezbiterianom i od tego czasu nazywa się ją „Kościołem angielskim”. Kilka paneli ambony zaprojektował Piet Mondrian.
W 1671 roku architekt Philip Vingboons zaadaptował dwa domy naprzeciw wejścia do kaplicy na tajny kościół, zwany schuilkerk. Był to kościół Świętych Jana i Urszuli, jako że dziedziniec miał tych patronów. Władze miasta wymagały zachowania tajemnicy, więc z zewnątrz nie dało się rozpoznać kościoła. W 1908 roku kościół przyjął nazwę Cudownego Kościoła, ponieważ oryginalny został celowo zniszczony przez protestanckich właścicieli.
Dlaczego legenda o siostrze Cornelii Arens jest tak znana?
Najsłynniejszą beginką w historii dziedzińca jest siostra Cornelia Arens. Złożyła śluby czystości i wierności wierze katolickiej 6 lipca 1621 roku, a zmarła 14 października 1654 roku. Jej data urodzenia nie jest znana.
Nie chciała spocząć w kaplicy, którą uważała za zbezczeszczoną przez prezbiterianów. Wybrała pochówek w rynsztoku dziedzińca. Według legendy trumnę pochowano w kaplicy wbrew jej woli, ale następnego dnia znaleziono ją w sąsiednim rynsztoku. Stało się tak jeszcze dwa razy, aż w końcu spoczęła w rynsztoku. Inna wersja opowiada, że jej dusza nie znalazła spokoju i błąkała się po dziedzińcu nocą, aż do pochowania w rynsztoku.
Kim była ostatnia beginka i jak zmieniły się domy?
Ostatnią beginką była siostra Antonia, której pierwotne imię to Agatha Kaptein. Urodziła się 13 kwietnia 1887 roku w Akersloot, a zmarła 23 maja 1971 roku w wieku 84 lat. Pochowano ją w Grobie Sióstr na cmentarzu św. Barbary w Amsterdamie.
Do renowacji w 1979 roku na dziedzińcu było 140 mieszkań. Około 110 z nich składało się z jednego pokoju, a około 25 z dwóch. Po renowacji domy powiększono do dwóch lub trzech pokoi. Ta zmiana pokazuje, jak dziedziniec przeszedł od dawnego życia wspólnoty do dzisiejszego, bardziej prywatnego charakteru.
Jak zaplanować wizytę w Begijnhofie?
Zacznij od sprawdzenia godzin otwarcia i adresu na oficjalnej stronie obiektu. Potem wybierz wejście. Od strony Spui jest zwykle prościej, bo to wejście z XIX wieku. Dziedziniec jest mały, więc zwiedzanie zajmuje zwykle niewiele czasu, ale warto zostawić czas na zdjęcia domów i na Het Houten Huys.
Dobrze połączyć wizytę z muzeum. Amsterdam Museum opisuje dzieje miasta, a jego siedziba to dawny sierociniec w klasztorze, użytkowany od 1581 roku. Aktualny adres i godziny otwarcia podaje oficjalna strona muzeum. Muzeum Amsterdamu i Dom Rembrandta dobrze uzupełniają wizytę w Begijnhofie.
Na koniec możesz przejść się do Vondelparku, który jest jednym z najbardziej znanych zielonych miejsc w mieście. Plan dnia zbuduj od centrum, a park zostaw na końcu.
Najkrótsze odpowiedzi
Czy na Begijnhof trzeba kupić bilet?
Sprawdź to przed wizytą, bo zasady wejścia mogą się zmieniać. Aktualne informacje o opłatach znajdziesz na oficjalnej stronie obiektu.
Który wjazd na dziedziniec jest najlepszy?
Wejście od strony Spui jest powszechnie wybierane, bo powstało w XIX wieku, a pierwotne wejście prowadziło przez most z Begijnensteeg.
Ile domów stoi na dziedzińcu?
Na dziedzińcu jest 47 domów, każdy o innym wyglądzie. Osiemnaście z nich ma gotyckie drewniane konstrukcje.
Czy można zobaczyć najstarszy drewniany dom w Amsterdamie?
Tak, Het Houten Huys pod numerem 34 powstał około 1420 roku i jest najstarszym drewnianym domem w mieście.
Kto był patronem dziedzińca?
Patronką amsterdamskich beginek była święta Urszula, której wizerunek znajduje się na kamieniu szczytowym bramy Begijnesloot z 1574 roku.
