Atrakcje Holandii nie kończą się na Amsterdamie. W promieniu kilkudziesięciu minut jazdy pociągiem leżą miasta z historią, park z kwiatami i muzeum wiatraków. Poniżej zebraliśmy najczęściej wybierane kierunki, z opisem tego, co tam zobaczysz, i linkami do osobnych tekstów.
Jakie są atrakcje Holandii poza Amsterdamem?
Większość osób zaczyna planowanie wakacji w Holandii od Amsterdamu, a potem szuka spokojniejszych miejsc w pobliżu. Atrakcje samej stolicy opisujemy w osobnym tekście: atrakcje Amsterdamu. Ten artykuł pokazuje, co leży poza miastem i jak to połączyć w wycieczki.
Zachodnia część kraju nazywa się Randstad. Tak określa się obszar, w którym rozrosły się miasta, a między nimi ciągną się polderowe łąki, kanały i wiatraki. Dlatego z jednej bazy da się w ciągu dnia zobaczyć kilka bardzo różnych miejsc: ogród kwiatowy, muzeum na wolnym powietrzu, historyczne centrum uniwersyteckie i nowoczesną dzielnicę portową.
Przy planowaniu warto myśleć o kierunkach w grupach. Haga i Rotterdam tworzą jeden zestaw, Delft i Leiden drugi, Utrecht i Zaanse Schans trzeci. Każdą grupę da się zwiedzić jednego dnia, jeśli wyjazd zaczyna się wcześnie.
Które miejsca wybrać na wycieczkę z Amsterdamu?
Poniższa tabela zestawia najczęściej wybierane kierunki z prowincją i tym, co tam zobaczysz. Położenie prowincji znajdziesz na mapie Holandii.
| Miejsce | Prowincja | Co tam zobaczysz |
|---|---|---|
| Zaanse Schans | Północna Holandia | muzeum na świeżym powietrzu z wiatrakami i domami regionu Zaan |
| Haarlem | Północna Holandia | stolica prowincji i siedziba jej rządu |
| Keukenhof | Bollenstreek, obie Holandie | park z kwiatami cebulowymi, znany na świecie |
| Rotterdam | Południowa Holandia | nowoczesna architektura i port |
| Haga | Południowa Holandia | siedziba rządu i międzynarodowe sądy |
| Delft | Południowa Holandia | błękitna i biała ceramika |
| Utrecht | Utrecht | historyczne centrum i sklepy z antykami |
Czas dojazdu pociągiem zależy od aktualnych połączeń i zmienia się w ciągu roku, więc sprawdź go przed wyjazdem w rozkładzie pociągów w Holandii, w którym znajdziesz czas przejazdu z Amsterdamu do każdego miasta.
Haga, Rotterdam i Delft leżą najbliżej siebie, więc da się je połączyć w jedną trasę. Utrecht i Zaanse Schans wymagają osobnego dnia, bo leżą w różnych kierunkach od stolicy.
Co zobaczyć w Keukenhofie?
Keukenhof to park z kwiatami, znany na świecie. Leży w regionie Bollenstreek, gdzie uprawia się kwiaty cebulowe. Ten region obejmuje fragment obu Holandii, Północnej i Południowej, i tworzy charakterystyczny pejzaż pól kwiatowych.
Holandia często kojarzy się z tulipanami, a pola kwitnących tulipanów są jednym z najbardziej typowych widoków w kraju. Keukenhof pozwala zobaczyć tę uprawę w jednym miejscu, bez jeżdżenia od pola do pola. Park zajmuje się przede wszystkim ekspozycją kwiatów, więc wrażenie zależy od tego, jak wyglądają kwiaty w danym tygodniu.
Przy wizycie warto zaplanować czas tak, żeby zobaczyć park bez pośpiechu, a potem przejść się po okolicy. Najważniejsze informacje o wejściu i dojeździe znajdziesz w osobnym tekście: Keukenhof. Aktualne godziny otwarcia i ceny biletów podaje oficjalna strona Keukenhofu.
Czym różni się Haga od Rotterdamu?
Haga jest stolicą Południowej Holandii, ale nie jest stolicą kraju. Stolicą jest Amsterdam. Haga to siedziba rządu i parlamentu. Parlament, czyli Stany Generalne, ma swoją siedzibę w Binnenhof, zabytkowym zespole budynków w centrum miasta. Od tego zależy charakter miasta: spokojniejszy, z dużą liczbą urzędów i instytucji.

Haga jest też gospodarzem wielu międzynarodowych trybunałów. Dla turysty oznacza to uporządkowane centrum i zabytkowe budynki obok siedzib instytucji. Osobny tekst o mieście i okolicy to Haga i Scheveningen.
Rotterdam ma zupełnie inny charakter. To miasto portowe, a jego port leży w Południowej Holandii. Budowa Nieuwe Waterweg w 1863 roku zapoczątkowała rozwój portu. Centrum miasta zostało zniszczone podczas niemieckiego bombardowania w maju 1940 roku, dlatego większość zabudowy jest nowoczesna. Wiele osób wybiera Rotterdam właśnie dla architektury i życia nocnego. Więcej w tekście: Rotterdam.
Delft i Leiden: dwa miasta z historią
Delft jest znane z błękitnej i białej ceramiki, czyli fajansu, który od wieków rozpoznaje się na całym świecie. Miasto jest niewielkie, więc da się je zwiedzić pieszo: od kanałów i starego centrum po sklepy z ceramiką. Delft leży w Południowej Holandii, niedaleko Hagi i Rotterdamu. Więcej o mieście znajdziesz tutaj: Delft.

Leiden to miasto studenckie z najstarszym uniwersytetem w kraju. Pierwszą uczelnię w Holandii założono tu w 1575 roku, z inicjatywy Wilhelma Milczącego. W mieście działają też trzy muzea narodowe, więc warto zaplanować w nim przynajmniej kilka godzin. Historyczne centrum zachowało wyraźnie kameralny, uniwersytecki charakter. Przewodnik po mieście: Leiden.
Utrecht i Zaanse Schans: dwa różne dni
Utrecht ma jedno z najlepiej zachowanych historycznych centrów w kraju. Miasto słynie z zabytkowych uliczek, sklepów z antykami i Domu Rietvelda i Schrödera, który jest wpisany na listę zabytków architektury. Utrecht jest też główną stacją kolejową w kraju, więc łatwo się tu przesiąść w drodze do innych miast. Więcej o mieście i kanałach z tarasami: Utrecht.

Zaanse Schans to muzeum na świeżym powietrzu. Zobaczysz tu holenderskie wiatraki oraz drewniane domy z regionu Zaan. Okolica jest częścią regionu Zaanstreek, który leży w Północnej Holandii. To dobre miejsce na spacer po wsi, w której budynki wyglądają tak, jak dawniej. Osobny tekst o miejscu: Zaanse Schans.
Oba kierunki da się połączyć jednego dnia, ale lepiej potraktować je osobno, bo każdy wymaga czasu na spokojne zwiedzanie.
Haarlem i Kinderdijk: spokojniej i wśród wiatraków
Haarlem jest stolicą Północnej Holandii. W mieście znajduje się Villa Welgelegen, siedziba rządu prowincji. Haarlem leży blisko Amsterdamu, więc jest dobrym wyborem na krótki wyjazd w spokojniejsze otoczenie. Więcej o mieście i jego zabytkach: Haarlem.
Na północ od Amsterdamu leży Haarlemmermeer, jezioro osuszone w 1855 roku i zamienione w ziemię uprawną. Dziś to część Północnej Holandii, a na jego terenie działa lotnisko Schiphol. Ten fakt dobrze pokazuje, jak mocno kraj zmienił krajobraz przez wieki.
Kinderdijk to miejsce, w którym zobaczysz typowy holenderski krajobraz z wiatrakami nad kanałami. Wiele osób traktuje je jako najbardziej klasyczny obraz kraju, obok tulipanów. Szczegóły wizyty znajdziesz w tekście: Kinderdijk.
Texel i Efteling: plaża, przyroda czy park rozrywki?
Texel to wyspa na Morzu Wattowym, należąca do Północnej Holandii. Jest dobrze przygotowana do jazdy na rowerze, obserwacji ptaków, pieszych wędrówek, pływania i jazdy konnej. W północnej części wyspy znajduje się Park Narodowy Duinen van Texel, z wydmami i przyrodą wybrzeża. Wyspa nadaje się dla osób, które chcą spędzić dzień na świeżym powietrzu. Więcej o wyspie: Texel.
Efteling to park rozrywki, nazywany holenderskim odpowiednikiem Disneylandu. Jego atrakcje opierają się na baśniowych motywach, na przykład elfach i krasnoludach. Park dobrze sprawdza się z dziećmi, ale także dla dorosłych, którzy lubią klimat bajek. Więcej w osobnym tekście: Efteling. Aktualne ceny biletów znajdziesz na oficjalnej stronie parku Efteling.
Które kierunki dalej od Amsterdamu wybrać?
Jeśli masz więcej czasu, warto rozważyć miejsca oddalone od stolicy. Każde z nich wymaga osobnego dnia albo dłuższego pobytu.
- Maastricht: fortyfikowane średniowieczne miasto na południu kraju, z kulturą i architekturą odmienną od reszty Holandii.
- Groningen: miasto studenckie na północy, z luźną atmosferą i życiem nocnym.
- Eindhoven: miasto designu, które da się zobaczyć w jeden dzień.
- Zandvoort: plaża w pobliżu Amsterdamu.
- Volendam: wioski nad IJsselmeer.
- Alkmaar: miasto z targami serów.
- Giethoorn: wioska, do której nie prowadzą drogi.
- Wypad z Amsterdamu do Brukseli: połączenie zwiedzania Holandii z wyprawą do Belgii.
Jaka pogoda i waluta w Holandii?
Holandia ma klimat umiarkowany morski. Latem jest raczej chłodno, zimą łagodnie. Deszczowe przelotne opady są częste jesienią i zimą, a silne wiatry nie są rzadkością, bo kraj jest płaski. Zimą temperatury zwykle mieszczą się w zakresie od 2 do 6 stopni, latem od 17 do 20 stopni. Szczegóły na konkretny miesiąc znajdziesz w osobnym tekście: pogoda w Holandii.
Walutą w Holandii jest euro. Zasady płatności i praktyczne uwagi o kosztach są opisane w tekście: waluta w Holandii. Ciekawostki o kraju, które pomagają zrozumieć, dlaczego miasta wyglądają tak, jak wyglądają, zebraliśmy tutaj: ciekawostki o Holandii.
Od czego zacząć planowanie wyjazdu?
Zacznij od wyboru bazy. Amsterdam dobrze sprawdza się jako punkt wyjścia, bo leży w centrum zachodniej części kraju i ma dobre połączenia z resztą Holandii. Lotnisko Schiphol leży w Północnej Holandii, więc dojazd z niego do miast Randstadu jest prosty.
Potem ułóż trasy wokół grup miejsc: Haga, Rotterdam i Delft jednego dnia, Utrecht i Zaanse Schans drugiego, Keukenhof w sezonie kwiatowym osobno. Dodaj jeden dzień na spokojniejsze miejsce, na przykład Haarlem albo Texel.
Przed wyjazdem sprawdź aktualne połączenia, godziny otwarcia i ceny biletów. Te dane zmieniają się w ciągu roku, więc tylko oficjalne strony dają pewność.
Dlaczego w Holandii są dwie prowincje o nazwie Holandia?
Nazwa Holandia odnosi się dziś tylko do dwóch z dwunastu prowincji, Północnej i Południowej Holandii. Podział nie wziął się jednak z dnia na dzień. Od 1795 roku, w czasie rządów francuskich, zmieniano granice prowincji wiele razy. W konstytucji z 23 kwietnia 1798 roku Holandię podzielono na pięć departamentów o nazwach Texel, Amstel, Delf, Schelde en Maas oraz Rijn. W 1801 roku przywrócono dawne granice, ale pomysł rozbicia Holandii na mniej dominujące prowincje pozostał.
W 1807 roku powstały departamenty Amstelland i Maasland. Pierwszy odpowiada dzisiejszej Północnej Holandii, drugi Południowej. Po klęsce Francuzów w 1813 roku w 1814 roku ponownie utworzono prowincję Holandia, ale z dwoma komisarzami królewskimi, jednym dla północy i jednym dla południa. Różnice między obiema częściami nie zniknęły.
Ostateczny podział nastąpił w 1840 roku. Holandię rozdzielono na Północną i Południową, ponieważ uznano ją za zbyt dominującą pod względem powierzchni, liczby ludności i zamożności. Impuls wyszedł przede wszystkim od Amsterdamu, który wciąż nie mógł pogodzić się z przeniesieniem sądu apelacyjnego do Hagi w 1838 roku. Dla odwiedzającego to tłumaczenie, dlaczego Amsterdam jest stolicą kraju, a Haga siedzibą rządu Południowej Holandii.
Co zobaczyć na Południowym Limburgu?
Południowy Limburg to inna twarz Holandii. Krajobraz jest tu pagórkowaty, zielony i pełen sadów. Znajdziesz tu malownicze wsie, zamki i pola owocowe, a wśród miejscowości wyróżnia się Valkenburg aan de Geul. Okolica bardzo różni się od płaskich polderów zachodu, dlatego wiele osób traktuje ją jako osobną część wyprawy.
Region ma też odmienną historię. Należy do południowej części kraju, która dzieli katolickie dziedzictwo z Belgią. Stąd wzięły się karnawały, kultura piwa i bogata kuchnia. Kultura południa widać także w architekturze Maastricht, miasta obronnego z czasów średniowiecza, które pokazuje inny styl niż reszta kraju.
Historia tych ziem sięga czasów rzymskich. Rzymianie budowali twierdze wzdłuż granicy imperium, a jedną z nich, Praetorium Agrippinae, umieszczono w pobliżu dzisiejszego Valkenburga. Dla planującego wyjazd oznacza to jedno: Południowy Limburg dobrze nadaje się na dzień lub dwa z dala od miast zachodu. Wymaga jednak osobnego dojazdu i własnego planu, bo leży daleko od Amsterdamu.
Jakie parki przyrody leżą w Południowej Holandii?
Południowa Holandia nie kojarzy się z dziką przyrodą, ale ma kilka wyraźnych obszarów wartych odwiedzenia. Najważniejszy to De Biesbosch, park narodowy na najbardziej wschodnim krańcu prowincji. Obszar ten jest częścią delty Renu, Mozy i Skaldy i należy do ostatnich w Europie terenów słodkowodnych pływów. Wycieczka po tym terenie wymaga łodzi lub spaceru po ścieżkach wzdłuż wody.
Kolejnym miejscem jest Kagerplassen, zespół jezior na północny wschód od Lejdy. Jest popularny wśród osób uprawiających żeglarstwo, sporty wodne, wędkarstwo, kemping i piesze wędrówki. Ackerdijkse Plassen na północ od Rotterdamu to rezerwat ptaków, a Delftse Hout leży na wschód od Delft i nadaje się na spokojny spacer.
Na północnym zachodzie prowincji, wokół Katwijk, ciągną się nadmorskie wydmy i pola kwiatów cebulowych. Ten region nazywa się Duin- en Bollenstreek. Jeśli planujesz wyjazd z Amsterdamu i chcesz zobaczyć coś poza miastami, dobrze jest połączyć wizytę w Keukenhofie z krótkim spacerem po wydmach w tej okolicy.
Wschód kraju: Hanzesteden i Hoge Veluwe
Wschodnia część Holandii obejmuje prowincje Gelderland i Overijssel. Najbardziej znanym miejscem przyrodniczym jest park narodowy Hoge Veluwe, z wrzosowiskami, wydmami i lasami. Park leży w środku Veluwe, dużego obszaru leśnego, i dobrze nadaje się na dzień spędzony na pieszej wędrówce albo rowerze. Dojazd z zachodu kraju wymaga przesiadki i dłuższej podróży, więc to wyjazd na osobny dzień.
Drugim wyróżnikiem tej części kraju są Hanzesteden, czyli siedem średniowiecznych miast leżących wzdłuż rzeki IJssel. Każde z nich ma tradycyjne historyczne centrum. Do najbardziej znanych należą Zutphen, Zwolle i Doesburg. Przy zwiedzaniu wystarczy kilka godzin na jedno miasto, a łączenie kilku w jednej trasie jest proste, bo leżą blisko siebie.
Wschód różni się od zachodu spokojem i mniejszą liczbą turystów. Dla osób, które już widziały Amsterdam, Hagę i Rotterdam, to dobry kierunek na inny rodzaj wyjazdu. Ten obszar łączy przyrodę z historią miast, a jego zabytki pokazują średniowieczną Holandię, której nie widać w największych ośrodkach zachodu.
Link partnerski Holandia: noclegi. Sprawdź ceny noclegów
Link partnerski Amsterdam: loty. Sprawdź loty
Najkrótsze odpowiedzi
Czy Haga jest stolicą Holandii?
Nie, stolicą jest Amsterdam. Haga jest stolicą Południowej Holandii i siedzibą rządu oraz parlamentu kraju.
Gdzie leży port Rotterdamu?
Port Rotterdamu znajduje się w Południowej Holandii. Jego rozwój zaczął się po budowie Nieuwe Waterweg w 1863 roku.
Co zobaczyć w Zaanse Schans?
Zobaczysz tu holenderskie wiatraki i drewniane domy z regionu Zaan. To muzeum na świeżym powietrzu, więc spacer po wsi jest główną atrakcją.
Czym jest Bollenstreek?
To region uprawy kwiatów cebulowych, obejmujący fragment Północnej i Południowej Holandii. Leży w nim Keukenhof.
Jaka waluta obowiązuje w Holandii?
Walutą jest euro. Sprawdź przed wyjazdem aktualne zasady płatności na miejscu.
