Przejdź do treści
  1. Start
  2. Holandia: wycieczki
  3. Haarlem

Haarlem: co zobaczyć i jak dojechać z Amsterdamu

Redakcja Poznaj Amsterdam, , 6 min czytania

Haarlem
Fot. Michielverbeek, CC BY-SA 4.0

Haarlem to miasto tuż obok Amsterdamu, w którym wiele średniowiecznych budynków przetrwało do dziś. Z tego tekstu dowiesz się, jak dojechać pociągiem, co zobaczyć przy Grote Markt i w muzeum Fransa Halsa oraz ile dni zaplanować. Na końcu znajdziesz, jak wybrać między zwiedzaniem miasta a plażą w Zandvoort.

Gdzie leży Haarlem i jak tam dojechać z Amsterdamu?

Haarlem w Holandii leży około 20 kilometrów na zachód od Amsterdamu, nad rzeką Spaarne. Miasto jest stolicą prowincji Holandia Północna i stoi na północnym skraju Randstad, czyli zachodniej części kraju z dużymi miastami. Leży na wysokości 2 metrów nad poziomem morza, a w pobliżu ciągną się nadmorskie wydmy.

Zabytkowy wiatrak i nadrzeczne domy odbijające się w wodzie w Haarlemie.
Wiatrak De Adriaan nad wodą w Haarlemie Fot. Zairon, CC BY-SA 4.0

Haarlem powstał na wąskim pasie piasku między Leiden a Alkmaar. Przez wieki biegła tędy ważna droga północ-południe, a miasto bogaciło się na opłatach od statków i podróżnych. Dzięki temu do dziś zachowało wiele średniowiecznych budynków.

Miasto nazywa się też Bloemenstad, czyli Miastem Kwiatów, bo od wieków jest centrum uprawy cebulek tulipanów.

Z Amsterdamu dojedziesz tu pociągiem. Podróż jest krótka, bo miasta dzieli niewielka odległość. Rozkład i przesiadki sprawdź przed wyjazdem na stronie NS, gdzie znajdziesz aktualne połączenia z Amsterdamu do Haarlemu.

Jeśli planujesz więcej miejsc w kraju, zajrzyj do atrakcje Holandii, gdzie opisano kierunki poza Amsterdamem.

Przed spacerem po wąskich uliczkach Haarlemu warto zastanowić się nad wycieczką po centrum miasta, bo przewodnik pokaże najciekawsze zakątki. (link partnerski)

Co zobaczyć przy Grote Markt?

Grote Markt to główny plac starego miasta i serce Haarlemu. Stoi przy nim gotycki kościół Grote Kerk, znany też jako Sint-Bavokerk. Kościół stoi w samym środku placu i od wieków jest głównym punktem orientacyjnym miasta. Budowano go od 1370 do 1520 roku jako kościół katolicki. W 1559 roku stał się katedrą diecezji, a niedługo potem przejęli go protestanci i służy im do dziś.

Ceglany, gotycki kościół ze strzelistą wieżą z zegarem na tle błękitnego nieba
Kościół Sint-Jacobskerk we Vlissingen Fot. Chris06, CC BY-SA 4.0

Wewnątrz zachował się duży organ Müllera. Na tym instrumencie grali m.in. Händel i Mozart. Gdy powstał, był największym organem na świecie. Herman Melville w powieści Moby Dick porównał wnętrze wielorybiej paszczy do rur haarlemskiego organu.

Wstęp i godziny sprawdź na oficjalnej stronie Grote Kerk.

Na placu stoi ratusz, Stadhuis, z fasadą z XVII wieku. Obok znajduje się Vleeshal, dawna hala mięsna z 1604 roku, w której wolno było sprzedawać świeże mięso. Dziś należy do Frans Hals Museum. Najstarszy zabytek placu, Hoofdwacht, pochodzi z XIII wieku i należy do najstarszych budynków miasta. Pomnik Laurensa Janszoona Costera mieszkańcy nazywają Lautje. Haarlem przypisuje mu wynalazek druku.

Co warto zobaczyć w Frans Hals Museum?

Muzeum powstało w 1862 roku i nosi imię Fransa Halsa, bo ma ponad tuzin jego obrazów. Mieści się w dawnym domu dla starszych mężczyzn, Oudemannenhuis, założonym w 1609 roku. Do muzeum przeniesiono się w 1913 roku.

W tym domu było 30 małych domków, a w każdym mieszkało po dwóch mężczyzn, którzy musieli mieć co najmniej 60 lat i być uczciwymi mieszkańcami Haarlemu. Każdy musiał przynieść własne rzeczy: łóżko, krzesło z poduszką, cynowy nocnik, trzy koce i sześć dobrych koszul. Na noc zamykano ich na klucz. Co tydzień zbierali datki do skarbonki, a figura mężczyzny z taką puszką stoi dziś w holu muzeum.

Najbardziej znane są grupowe portrety Halsa. Portrety regentów, czyli zarządców domu, namalował w 1664 roku. Wielu zwiedzających przychodzi też zobaczyć obrazy z gildii wojskowych, które po oczyszczeniu na początku XX wieku wróciły do dobrego stanu.

Muzeum znajduje się przy Groot Heiligland 62. Aktualne godziny otwarcia znajdziesz na oficjalnej stronie Frans Hals Museum.

Jakie hofjes i Bramę Amsterdamską warto zobaczyć?

Atrakcje w Haarlemie to przede wszystkim hofjes, czyli zabudowa wokół wewnętrznych dziedzińców. Do dziś przetrwało ich ponad dwadzieścia, a część jest otwarta dla zwiedzających. Jednym z nich jest Hofje van Oorschot przy Kruisstraat. Dla wielu osób to ciekawe miejsca w Haarlemie, bo są spokojne i ukryte przed ulicą.

Najstarszą bramą miejską jest Amsterdamse Poort z 1355 roku. Z dwunastu bram dawnego miasta przetrwała tylko ona. Stoi niedaleko centrum, więc łatwo ją zobaczyć przy spacerze.

Ze starego miasta można przejść do dawnych uliczek, gdzie zabytkowe fasady stoją blisko siebie. Wystarczy spacer bez planu, żeby trafić na kolejne dziedzińce. Przy niektórych wejściach zobaczysz stare tabliczki i detale, które przypominają dawnych mieszkańców.

Dlaczego centrum Haarlemu wygląda tak dawnie?

Drewniane domy i częste pożary sprawiły, że miasto wielokrotnie odbudowywano. W 1328 roku spłonęła prawie cała zabudowa. Pożar z 1351 roku zniszczył zamek hrabiego i ratusz. Hrabia nie potrzebował już zamku w Haarlemie, więc przekazał grunt miastu i tam powstał nowy ratusz.

W 1572 roku wojska hiszpańskie oblegały miasto. Obrona trwała siedem miesięcy, a miasto skapitulowało 13 lipca 1573 roku. Obrońcami kierowali m.in. gubernator Wigbolt Ripperda oraz Kenau Simonsdochter Hasselaer, zamożna wdowa, która walczyła razem z około trzystoma kobietami. Po kapitulacji wielu obrońców zginęło, a gubernator został ścięty.

W 1576 roku pożar zniszczył prawie 500 budynków, w tym kościół św. Gangolfa i szpital św. Elżbiety. Razem z oblężeniem zniszczył około jednej trzeciej miasta.

Ile dni wystarczy na Haarlem?

Jeden dzień wystarczy, żeby zobaczyć Grote Markt, muzea i kilka hofjes. Centrum da się obejść pieszo. Wieczorem warto zostać na kolację, bo w centrum jest wiele barów i restauracji. Miasto jest ciche poza sezonem, a w sezonie w okolicach głównych atrakcji zrobi się tłoczno.

Pogoda w Haarlemie wpływa na to, czy spędzisz czas na tarasach. Gdy pozwala na to pogoda, Grote Markt jest zastawiony kawiarnianymi ogródkami. Przed wyjazdem sprawdź prognozę na kilka dni.

Jeśli zostaje ci dzień więcej, możesz wybrać inną okolicę, na przykład Zaanse Schans.

Co zobaczyć w Zandvoort i czy połączyć wyjazd?

Zandvoort to jeden z głównych nadmorskich kurortów w Holandii. Ma długą piaszczystą plażę i leży przy wydmach. Pierwszy kurort powstał tu w 1828 roku, a potem miasto zaczęło przyciągać gości z kraju i zagranicy. Latem przyjeżdżają tu tłumy z Holandii i Niemiec. Wzdłuż deptaka stoją pawilony plażowe, które zimą są zamykane i w dużej mierze usuwane.

Ulica w nadmorskim mieście z zabytkową, ceglaną wieżą ciśnień w centrum kadrze pod błękitnym niebem
Zandvoort: ulica Thorbeckestraat i charakterystyczna wieża ciśnień Fot. Ziko, CC BY-SA 3.0

Na terenie miasta działa Circuit Park Zandvoort. Odbywały się tu wyścigi Grand Prix Holandii w latach od 1950 do 1985, a od 2021 roku tor znów gościł Formułę 1. Aktualne terminy wyścigów znajdziesz na stronie Circuit Park Zandvoort.

W Zandvoort jest też Juttersmuseum, muzeum z przedmiotami znalezionymi przez poszukiwaczy na plaży. Więcej o samej plaży i kurorcie znajdziesz w tekście o Zandvoort.

Jak dojechać z Haarlemu do Zandvoort?

Zandvoort ma własną stację kolejową, Zandvoort aan Zee. Linia kolejowa powstała tu w 1881 roku, a w 1899 roku dołączył tramwaj do Haarlemu, co mocno zwiększyło ruch turystów na plaży. Pociągi kursują do Haarlemu i do Amsterdamu.

Z Amsterdamu Centraal pociągiem do Zandvoort dojedziesz w około 29 minut. Z Haarlemu to krótszy przejazd, bo miasta leżą blisko siebie. Stacja jest w pobliżu centrum, a od niej do plaży i deptaka idzie się kilka minut.

Aktualny rozkład i ewentualne przesiadki sprawdzisz w rozkładzie pociągów na stronie NS dla połączenia Haarlem Zandvoort aan Zee.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu do Haarlemu?

Najpierw ustal, czy celem jest miasto, czy plaża. Haarlem daje zabytki, muzea i spacer po centrum. Zandvoort daje plażę i deptak.

Miejsce Dla kogo Co sprawdzić przed wyjazdem
Haarlem zabytki, muzea, spacer godziny muzeów i kościoła
Zandvoort plaża, deptak, sezon letni rozkład pociągów i otwarte pawilony

Potem zaplanuj kolejność:

  • Sprawdź rozkład pociągów z Amsterdamu.
  • Ustal godziny muzeów i wejścia do Grote Kerk.
  • Wybierz dzień z dobrą pogodą na Zandvoort, a Haarlem zostaw na dzień zwiedzania wnętrz.

Link partnerski Haarlem: noclegi. Sprawdź ceny noclegów

Najkrótsze odpowiedzi

Czy Haarlem da się zobaczyć w jeden dzień?

Tak. Centrum da się obejść pieszo, a muzea i kościół zajmą większość dnia. Wieczorem można zostać na kolację w centrum.

Dlaczego Haarlem nazywa się Bloemenstad?

Od wieków jest centrum uprawy cebulek tulipanów, stąd nazwa Miasta Kwiatów.

Czy nowojorska dzielnica Harlem ma związek z Haarlemem?

Tak. Dzielnica Harlem w Nowym Jorku jest nazwana od tego holenderskiego miasta.

Co zobaczyć w Haarlemie poza muzeum?

Warto zajrzeć na Grote Markt, do hofjes i pod Amsterdamse Poort z 1355 roku, najstarszą bramę miejską.

Czym różni się Haarlem od Zandvoort?

Haarlem to zabytkowe miasto z muzeami, a Zandvoort to nadmorski kurort z długą plażą i deptakiem.

Udostępnij: E-mail Facebook

Centrum Haarlemu: wycieczka link partnerski